Projekt ustawy ma ograniczyć optymalizacje podatkowe i przywrócić fundacjom ich sukcesyjny charakter.
Ministerstwo Finansów opublikowało projekt ustawy, który przewiduje istotne zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych. To pierwsza tak szeroka propozycja nowelizacji od momentu wejścia w życie przepisów o fundacjach rodzinnych.
Kierunek zmian jest wyraźny. Ustawodawca chce ograniczyć wykorzystywanie fundacji rodzinnych do celów optymalizacyjnych i wzmocnić ich podstawową funkcję, czyli ochronę majątku rodzinnego oraz sukcesję międzypokoleniową. Jednocześnie projekt zawiera rozwiązania, które mogą być korzystne dla rodzin prowadzących wspólny biznes.
Co dokładnie ma się zmienić i na co już dziś powinni zwrócić uwagę fundatorzy oraz beneficjenci? Podsumowanie najważniejszych planowanych zmian poniżej.
36 miesięcy jako warunek podatkowych preferencji
Jedną z najważniejszych propozycji jest wprowadzenie warunku utrzymywania przez fundację określonych składników majątkowych przez minimum 36 miesięcy. Projekt zakłada, że zwolnienie CIT nie będzie miało zastosowania do zbycia określonych składników majątku przed upływem 36 miesięcy liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym zostały one wniesione do fundacji, przekazane jej nieodpłatnie lub nabyte od podmiotu powiązanego spełniającego ustawowe przesłanki.
To odpowiedź na coraz częściej spotykane modele, w których aktywa są wnoszone do fundacji wyłącznie po to, aby następnie zostały szybko sprzedane z wykorzystaniem preferencyjnego reżimu podatkowego. Zdaniem projektodawców takie działania nie realizują celu, dla którego fundacja rodzinna została wprowadzona do polskiego porządku prawnego.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy planujący sukcesję będą musieli jeszcze dokładniej analizować harmonogramy restrukturyzacji oraz przyszłych transakcji sprzedaży.alnie – co do zasady do końca siódmego miesiąca po zakończeniu danego roku.
Możliwość wycofania części majątku z fundacji
Projekt przewiduje także przepisy przejściowe umożliwiające w określonych przypadkach zwrot fundatorowi nieruchomości oraz wybranych praw majątkowych wniesionych do fundacji przed 1 stycznia 2027 r. Rozwiązanie ma pozwolić na dostosowanie istniejących struktur do nowych zasad opodatkowania bez dodatkowych obciążeń podatkowych.
Czasu na takie działania jest jednak niewiele.
Wyższy podatek od wypłat z fundacji rodzinnej
Wśród projektowanych zmian zaproponowano również podwyższenie stawki podatku określonego w art. 24q ustawy o CIT z 15% do 19%.
Choć różnica może wydawać się niewielka, dla wielu fundacji rodzinnych oznacza zauważalny wzrost całkowitego obciążenia podatkowego przy przekazywaniu środków beneficjentom.
To zmiana, która może wpłynąć między innymi na:
- politykę wypłat świadczeń,
- planowanie przepływów finansowych w fundacji,
- ocenę efektywności obecnych struktur sukcesyjnych,
- decyzje dotyczące momentu przekazywania majątku kolejnym pokoleniom.
Jeżeli projekt zostanie uchwalony w obecnym kształcie, wielu fundatorów prawdopodobnie zdecyduje się na ponowną analizę długoterminowych założeń swoich fundacji.
Ograniczenie preferencji przy strukturach transparentnych podatkowo
Projekt ogranicza możliwość korzystania ze zwolnienia podatkowego w odniesieniu do przychodów z udziału w określonych podmiotach transparentnych podatkowo. Szczególne znaczenie może mieć to w strukturach wykorzystywanych do prowadzenia działalności wykraczającej poza dozwolony zakres działalności fundacji rodzinnej. Ministerstwo Finansów wskazuje, że w praktyce pojawiły się struktury, w których fundacja formalnie nie prowadzi działalności gospodarczej, ale uczestniczy w podmiotach realizujących taką działalność.
Według projektodawców prowadzi to do podważania podstawowych założeń systemu opodatkowania działalności gospodarczej oraz może umożliwiać agresywną optymalizację podatkową.
Dla fundacji inwestujących za granicą lub korzystających ze struktur osobowych będzie to obszar wymagający szczególnie dokładnego przeglądu.
Fundacje rodzinne a przepisy CFC
Kolejną istotną zmianą jest objęcie fundacji rodzinnych regulacjami dotyczącymi zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC), które obecnie nie mają zastosowania.
Choć szczegółowe skutki nowych regulacji będą wymagały analizy ostatecznego brzmienia ustawy, już dziś można założyć, że większego znaczenia nabierze sposób organizowania zagranicznych inwestycji oraz struktura podmiotów pozostających pod kontrolą fundacji.
To szczególnie ważna informacja dla rodzin wykorzystujących fundacje jako właścicieli zagranicznych aktywów lub międzynarodowych grup kapitałowych.
Szerszy katalog tzw. ukrytych zysków
Projekt przewiduje również rozszerzenie katalogu tzw. ukrytych zysków fundacji rodzinnej. Opodatkowaniem mają zostać objęte nie tylko określone pożyczki udzielane beneficjentom, ale także pożyczki kierowane do fundatorów oraz podmiotów powiązanych. Za ukryte zyski mają być również uznawane umorzone, przedawnione lub odpisane jako nieściągalne należności wobec fundatora, beneficjenta lub podmiotów powiązanych. Celem tych zmian jest ograniczenie możliwości transferowania wartości z fundacji rodzinnej w sposób alternatywny wobec standardowej wypłaty świadczeń.
Najem krótkoterminowy nadal pozostaje w centrum zainteresowania
Projekt znacząco zawęża zakres zwolnienia podatkowego dla działalności związanej z udostępnianiem nieruchomości. Preferencje mają pozostać zasadniczo dla klasycznego najmu mieszkaniowego, natomiast najem krótkoterminowy oraz działalność o charakterze zakwaterowania mają zostać objęte opodatkowaniem na zasadach ogólnych.
To kolejny sygnał, że ustawodawca konsekwentnie przygląda się działalności fundacji rodzinnych związanej z rynkiem nieruchomości i dąży do ograniczenia ryzyk interpretacyjnych w tym obszarze.
Dla fundacji posiadających portfele nieruchomości może to oznaczać konieczność ponownej oceny stosowanych modeli biznesowych.
Jest też dobra wiadomość dla rodzinnych biznesów
Projekt zawiera również zmianę korzystną dla rodzin prowadzących wspólną działalność gospodarczą.
Ministerstwo proponuje objęcie zwolnieniem z PIT świadczeń otrzymywanych przez zstępnych rodzeństwa będącego fundatorami fundacji rodzinnej. Obecnie osoby te co do zasady płacą 10% podatku od otrzymywanych świadczeń.
Zmiana ma ułatwić tworzenie fundacji przez rodzeństwo oraz wspierać sukcesję majątku rodzinnego obejmującego większe grupy rodzinne. Projektodawcy podkreślają, że rozwiązanie to ma pozwolić na skuteczniejsze zachowanie rodzinnych przedsiębiorstw przez kolejne pokolenia.
Co to oznacza dla fundatorów?
Projekt pokazuje, że fundacje rodzinne pozostają ważnym elementem polskiego systemu sukcesyjnego, ale jednocześnie fiskus zamierza znacznie ograniczyć możliwości wykorzystywania ich wyłącznie do celów podatkowych.
Największe znaczenie mogą mieć:
- ograniczenie zwolnienia z CIT przy sprzedaży określonych składników majątkowych przed upływem 36 miesięcy,
- podwyższenie stawki podatku od świadczeń i mienia przekazywanego przez fundację z 15% do 19%,
- objęcie fundacji rodzinnej zakresem regulacji CFC i podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków,
- ograniczenie zwolnienia CIT dla przychodów z udziału w określonych podmiotach transparentnych podatkowo,
- zawężenie zakresu zwolnienia dla działalności związanej z udostępnianiem nieruchomości, w szczególności najmu krótkoterminowego,
- rozszerzenie katalogu tzw. ukrytych zysków,
- rozszerzenie zwolnienia PIT na zstępnych rodzeństwa fundatorów.
Dla wielu fundacji oznacza to konieczność weryfikacji obecnych struktur i planowanych działań jeszcze przed wejściem nowych przepisów w życie.
Jak możemy pomóc?
Planowane zmiany mogą istotnie wpłynąć zarówno na istniejące fundacje rodzinne, jak i struktury sukcesyjne, które są dopiero projektowane.
W Koda pomagamy ocenić wpływ nowych regulacji na funkcjonowanie fundacji rodzinnych, przeanalizować ryzyka podatkowe oraz przygotować rozwiązania dostosowane do zmieniającego się otoczenia prawnego.
Jeżeli posiadasz fundację rodzinną lub rozważasz jej założenie, warto już dziś sprawdzić, jak projektowane zmiany mogą wpłynąć na Twoją strukturę majątkową i plany sukcesyjne.
Making business easier.